[x] ปิดหน้าต่างนี้
ยินดีต้อนรับคุณ บุคคลทั่วไป   
เมนูหลัก
ระบบสมาชิก
Username :
Password :
[ สมัครสมาชิก ] | [ ลืมรหัสผ่าน ]
สมาชิกทั้งหมด 69 คน
สมาชิกที่กำลังออนไลน์ 0 คน
แหล่งเรียนรู้
สถิติผู้เยี่ยมชม

 เริ่มนับ 21/มิ.ย./2556
ผู้ใช้งานขณะนี้  IP
ขณะนี้
2 คน
สถิติวันนี้
73 คน
สถิติเมื่อวานนี้ี้
67 คน
สถิติเดือนนี้
685 คน
สถิติปีนี้
19872 คน
สถิติทั้งหมด
74596 คน
IP ของท่านคือ 3.95.131.208
(Show/hide IP)
สื่ออิเล็กทรอนิกส์ ป.2
สื่ออิเล็คทรอนิกส์ ป.1
  

  หมวดหมู่ : กลุ่มนิเทศ ติดตามและประเมินผล
เรื่อง : ใส่ใจนักเรียนสักนิด สอนคิดไม่ยาก
โดย : วรรณศุภางค์
เข้าชม : 868
จันทร์ ที่ 7 เดือน กรกฏาคม พ.ศ.2557
A- A A+
        

ชื่อเรื่อง  :  การขับเคลื่อนการสอนคิดสู่มาตรฐานคุณภาพผู้เรียน

ผู้เรียบเรียง  :  นางสาวศิริวรรณ  สมนันชัย

ชื่อกลุ่ม   :    กลุ่มนิเทศ ติดตาม และประเมินผลการจัดการศึกษา

หลักการ / แนวทาง  :

การเรียนรู้ที่ดีจะต้องพัฒนาการคิดเป็นพื้นฐานอยู่เสมอ  ฝึกให้ผู้เรียนมีความสามารถในการคิด โดยจัดการเรียนรู้ที่ยึดการพัฒนาทางสมองเป็นพื้นฐานหลักอยู่เสมอ  วิธีปฏิบัติที่นิยมใช้ คือ “การสร้างนิสัยแห่งการคิด “ ประกอบด้วย
1. การฝึกให้ผู้เรียนแสวงหาข้อมูล   2. การฝึกให้ผู้เรียนจัดกระทำข้อมูล   3. การฝึกให้ผู้เรียนคิดเป็นผังความสัมพันธ์  
4. การฝึกให้ผู้เรียนตรวจสอบผลกระทบและความสำคัญ   5. การฝึกให้ผู้เรียนสร้างและพิจารณาทางเลือกหลากหลาย  เช่น การเปลี่ยนเงื่อนไขในผังความคิด  การใช้บทบาทสมมติ  การใช้วิธีระดมสมอง


การพัฒนาทักษะการคิด
ทักษะการคิดที่นำมาใช้ในการพัฒนาผู้เรียนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน  พุทธศักราช 2551
เพื่อพัฒนาทักษะการคิด ที่สอดคล้องตามตัวชี้วัดและธรรมชาติของแต่ละกลุ่มสาระการเรียนรู้ สำหรับครูผู้สอนนำไปใช้
ในการจัดการเรียนรู้ 8  กลุ่มสาระการเรียนรู้  ให้ผู้เรียนได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องและเกิดทักษะทางด้านการคิด  ตามแนวทางการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิด ของ สพฐ. ซึ่งระบุทักษะการคิดตามตัวชี้วัดของหลักสูตรฯ แยกเป็น
รายชั้นตามลำดับ ใน 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้  


สำหรับในที่นี้จะเป็นการรวบรวมทักษะการคิดในภาพรวมทั้งหมด ประกอบด้วย
      1. ทักษะการคิดขั้นพื้นฐาน
          1.1  ทักษะการคิดที่ใช้ในการสื่อสาร  ได้แก่ ทักษะการคิดด้านการฟัง  การพูด  การอ่าน และการเขียน
          1.2 ทักษะการคิดที่เป็นแกน  ได้แก่  ทักษะการคิดด้านการสังเกต  การสำรวจ  การสำรวจค้นหา 
การตั้งคำถาม  การระบุ  การรวบรวมข้อมูล  การเปรียบเทียบ  การคัดแยก  การจัดกลุ่ม  การจำแนกประเภท 
การเรียงลำดับ  การแปลความ  การตีความ  การเชื่อมโยง การสรุปย่อ  การสรุปอ้างอิง  การให้เหตุผล  และ
การนำความรู้ไปใช้
     2. ทักษะการคิดขั้นสูง  จัดเป็น 3  กลุ่ม  คือ
         2.1  ทักษะการคิดที่ซับซ้อน  ได้แก่ ทักษะการคิดการทำให้กระจ่าง  การสรุปลงความเห็น  การให้คำ
จำกัดความ  การวิเคราะห์  การสังเคราะห์  การประยุกต์ใช้ความรู้  การจัดระเบียบ  การสร้างความรู้  การจัดโครงสร้าง  การปรับโครงสร้าง  การหาแบบแผน  การพยากรณ์  การหาความเชื่อพื้นฐาน  การตั้งสมติฐาน  การพิสูจน์ความจริง  การทดสอบสมมติฐาน  การตั้งเกณฑ์  การประเมิน
        2.2  ทักษะพัฒนาลักษณะการคิด  ได้แก่ ทักษะการคิดคล่อง  คิดหลากหลาย  คิดละเอียด  คิดชัดเจน  คิดอย่างมีเหตุผล  คิดถูกทาง  คิดกว้าง  คิดไกล 
คิดลึกซึ้ง 
       2.3 ทักษะกระบวนการคิด  ได้แก่  ทักษะกระบวนการคิดอย่างมีวิจารณญาณ  กระบวนการคิดตัดสินใจ  กระบวนการคิดแก้ปัญหา  กระบวนการวิจัย  กระบวนการคิดสร้างสรรค์  กระบวนการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์

เทคนิคการสอนคิด
การเรียนรู้ ต้องให้นักเรียนเป็นผู้คิดและลงมือทำ  ครูเริ่มพัฒนานักเรียนจากระดับที่นักเรียนเป็นอยู่ แล้วค่อย ๆ จัดการสอนให้ท้าทายเพิ่มพูนการเรียนรู้ของนักเรียน ครูจึงป็นผู้ที่เรียนรู้ร่วมกับนักเรียนในเรื่องนั้น ๆ  รวมทั้งคิดสะท้อนเกี่ยวกับการสอนของตน เกิดความเข้าใจ  ภาคภูมิใจตนเอง  ค้นพบลีลาเห็นช่องทางพัฒนาการสอนคิด  เช่น
1. ไม่สร้างความเครียดให้กับเด็ก   2. สอนให้เด็กรู้จักจัดการตนเอง,เวลา,งาน  3. สอนทักษะพื้นฐานสำคัญ ได้แก่
การอ่านการพูดและการเขียนให้กับเด็กก่อนเป็นการเตรียมความพร้อม  4. การสอนคิด ควรบูรณาการสอดเชื่อมทักษะการคิดไว้กับการสอนเนื้อหาสาระอย่างเหมาะสม/ฝึกทักษะเบื้องต้นให้เพียงพอ เช่น การเก็บรวบรวมข้อมูล การจัดกระทำข้อมูล และการใช้เครื่องมือช่วยฝึกคิดระหว่างทำกิจกรรม  เช่น การถาม  คำถาม  การใช้แผนผังกราฟฟิค 
เกมการฝึกสมอง   5. การจัดการกลุ่ม   6. สถานการณ์/แบบฝึก  
ทุกอย่างที่ใช้ในการสอนคิด ควรเป็นเหตุการณ์ที่ใกล้ตัวเกี่ยวข้องกับท้องถิ่นและชีวิตประจำวัน
เครื่องมือช่วยฝึกคิด
การออกแบบกิจกรรมตามสาระ มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด ของกลุ่มสาระการเรียนรู้  ให้เป็นกิจกรรมที่เน้นเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติเกี่ยวกับการคิด  ครูสามารถนำเครื่องมือช่วยฝึกการคิดประเภทต่าง ๆ  ประยุกต์ใช้ส่งเสริมการฝึกคิด  และการจัดระบบความคิดให้นักเรียน  เช่น  1. การใช้คำถามกระตุ้นการคิด  2. การใช้แผนผัง
กราฟฟิค (Graphic Orgphic) ได้แก่ แผนผังการสรุป/กำหนดประเด็น  แผนผังการทางเลือก   แผนผังการหาทางเลือก  แผนผังการปรียบเทียบ  แผนผังแสดงส่วนย่อยและภาพรวม  แผนผังเวลา  แผนผังความคิด  3. การใช้กิจกรรมส่งเสริมการแสดงความคิด  เช่น  PMI  (Plus minue interest : การคิดมุมบวก)    6 Hats (การฝึกคิดตามทฤษฏีหมวก 6 ใบ )     CAF (Cousider All Factor : องค์ประกอบของประเด็นปัญหา )    OPV (Other People’ Views : การรับฟังความคิดของคนอื่น)  
การประเมินคุณภาพผู้เรียนด้านการคิด
ในการพัฒนาผู้เรียนนอกจากจะประเมินผลการเรียนรู้แล้ว ผู้สอนยังต้องประเมินทักษะ/ความสามารถในการคิดของผู้เรียนตามตัวชี้วัด ซึ่งบางครั้งขั้นตอนการประเมินการคิดอาจอยู่ในเกณฑ์การประเมินผลการเรียนรู้ด้วย ครูผู้สอนจะต้องแยกแยะให้ได้ว่ารายการใดเป็นความสามารถด้านการคิดของผู้เรียนได้อย่างชัดเจน ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิด ตามตัวชี้วัดของหลักสูตรฯ  ผู้เรียนรู้อะไร/ทำอะไรได้  ใช้ทักษะการคิด/กระบวนการคิด แบบใด มีชิ้นงาน/ภาระงาน อย่างไร  นอกจากนี้ยังส่งผลไปสู่ระบบการประเมินคุณภาพภายในของสถานศึกษาและการประเมินคุณภาพภายนอก (สมศ)
การประเมินคุณภาพภายในของสถานศึกษา ด้านการคิด ได้แก่ มาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน ด้านคุณภาพผู้เรียน มาตรฐานที่ 4  ผู้เรียนมีความสามารถในการคิดอย่างเป็นระบบ  คิดสร้างสรรค์  ตัดสินใจ  แก้ปัญหา  ได้อย่างมีสติสมเหตุผล และมาตรฐานที่ 5 ผู้เรียนมีความรู้และทักษะที่จำเป็นตามหลักสูตร

การประเมินคุณภาพภายนอก (สมศ)  ด้านการคิด ได้แก่ มาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน  มาตรฐานที่ 1

ว่าด้วยผลการจัดการศึกษา  ตัวบ่งชี้ที่ 4  ผู้เรียนคิดเป็น ทำเป็น   ตัวบ่งชี้ที่ 5  ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน และมาตรฐานที่ 4 ว่าด้วยการประกันคุณภาพภายใน  ตัวบ่งชี้ที่ 8  พัฒนาการของประกันคุณภาพภายในโดยสถานศึกษาและต้นสังกัด
แนวทางการจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิด
ขอเสนอแนะให้ครูผู้สอนได้ใช้เอกสารแนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิด ตามหลักสูตรแกนกลางฯ 2551 ของ สพฐ.  โดยใช้ประกอบเป็นคู่มือในการจัดทำแผนการเรียนรู้  และการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
เพื่อพัฒนาทักษะการคิด ใน 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ ซึ่งสอดคล้องตามตัวชี้วัดและธรรมชาติของแต่ละกลุ่มสาระการเรียนรู้  (จัดทำเป็นเอกสารแยกรายกลุ่มสาระการเรียนรู้ แต่ละกลุ่มสาระการเรียนรู้ จัดทำเป็น 2 เล่ม  คือ ระดับชั้นประถมศึกษา 1 เล่ม และระดับชั้นมัธยมศึกษา 1 เล่ม ) เป็นการวิเคราะห์ตัวชี้วัดสู่การพัฒนาทักษะการคิด และได้ระบุรายละเอียดของ สาระ/มาตรฐานการเรียนรู้   ตัวชี้วัด  ความคิดรวบยอด สาระการเรียนรู้  ทักษะการคิด  ชิ้นงาน/ภาระงาน และแนวการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ไว้ให้อย่างชัดเจน   ทำให้สะดวกและง่ายต่อการจัดทำแผนการเรียนรู้   สามารถจัดกิจกรรม
การเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิดได้ เป็นอย่างดี 

________________________________________________

เอกสารอ้างอิง :  คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน,สำนักงาน.(2554). แนวทางการประเมินคุณภาพตามมาตรฐาน
                                การศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา. กรุงเทพฯ : สำนักงาน
                                พระพุทธศาสนาแห่งชาติ 
                     คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน,สำนักงาน.(2555). แนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนา
                                ทักษะการคิด . กรุงเทพฯ : ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด
                     การขับเคลื่อนการสอนคิดสู่ห้องเรียน สพฐ. (ออนไลน์) เข้าถึงได้จาก : www.cvk.ac.th/download/
                                การคิดสู่ห้องเรียน.pdf

 





5 stars เฉลี่ย : 5 จาก 1 ครั้ง.

กลุ่มนิเทศ ติดตามและประเมินผล5 อันดับล่าสุด

      ใส่ใจนักเรียนสักนิด สอนคิดไม่ยาก 7/ก.ค./2557
      คุณรู้จัก อาเซียน (ASEAN) แค่ไหน? 7/ก.ค./2557


ระบบจัดการความรู้ สพป.ตาก เขต 1
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการศึกษา สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 1
ผู้ดูแลเว็บไซด์ :: นายสันทัศน์ ตันยา email :: takesa01@gmail.com